Śmigus – dyngus w Polsce i innych krajach

W tej całej świątecznej zawierusze znalazłam chwilę na to by  tu kolejny raz zajrzeć. Wielkanocna Niedziela  leniwie  dobiega końca.  Jutro czeka nas Lany Poniedziałek lub Śmigus – Dyngus. Od dziecka właśnie w poniedziałek po Wielkiej Nocy oblewałam się wodą. Jest to  tradycja nadal praktykowana  u mnie w domu. Poza tym prowadzona z umiarem jest to ogromna radość i zabawa dla wszystkich.

Zdarza się tak, że pewne tradycje znamy  oraz przekazujemy dalej. Jednak jestem ciekawa czy ktoś z Was zna  historię Śmigusa – Dyngusa?  Jeśli nie to odkryjmy ją razem 🙂 .

  DWA RÓŻNE  ZWYCZAJE

Wyobraźcie sobie, że dawaniej Śmigus i Dyngus to były dwa różne zwyczaje. Z czasem jednak się tak bardzo zlały i przestano je rozróżniać.

Śmigus najprawdopodobniej pochodzi od niemieckiego słowa „schmakostern” lub polskiego „śmigać”, „smagać”.

Według tradycji słowiańskiej Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i oblewaniu się zimną wodą. Był to symbol wiosennego oczyszczenia z brudu, chorób  oraz grzechu.

Idąc dalej tym tropem zastanawiacie się o co chodziło w Dyngusie. Samo pojęcie Dyngus wywodzi się również z języka niemieckiego – „dingen” . Oznacza to „wykupywać się”. Może także mieć podobieństwo do drugiego niemieckiego słowa „dünguuss” (kałamarz, chlust wody).

Po słowiańsku dyngus nazwał się również włóczebny. Polegało to na tym, że kolędnicy odwiedzali poszczególne domostwa. Od gospodarzy otrzymywali podarunki z zaopatrzeniem na drogę pod groźbą psikusa lub oblania wodą.

ŚMIGUS – DYNGUS KIEDYŚ

Pierwsze informacje o tym zwyczaju pochodzą z XV wieku z ustaw synodu diecezji poznańskiej. Śmigus – Dyngus został potraktowany jako działania z grzesznym podtekstem. Polewanie wodą na ziemi polskiej może również pochodzić od Wandy – córki Kraka, która zmarła tragicznie.

Istota Śmigusa – Dyngusa jest związana z praktykami słowiańskimi. Czcili oni radość po odejściu zimy i przyjście wiosny.

Słowianie byli zdania, że polewanie wodą sprzyja płodności. Często tym praktykom były poddawane panny na wydaniu oraz młode dziewczęta. Trzeba przyznać, że obrządek niekiedy miał matrymonialny charakter.

polskie

Stare tradycje, źródło : http://poznajpolske.onet.pl

Zwyczaj lania wody był znany głównie na wsi. Był bardzo hucznie obchodzony. Temu wszystkiemu towarzyszyło wielkanocne smaganie witkami wierzby lub palmami.

lanie

Wiejskie dziewczęta oblewane wodą źródło : http://www.interia.pl

WSPÓŁCZESNY LANY PONIEDZIAŁEK

Tak jak Święta Wielkiej Nocy tak i  Śmigus – Dyngus jest dniem ruchomym. Od tego zależy kiedy wypada.  Bywa, że obchodzony jest w marcu albo kwietniu. Pierwotne tradycje tego zwyczaju znacznie zaniknęły. Obecnie oblewa się wszystkich , bez wyjątku. Głównie ma to być dla żartu. Znajdą się jednak tacy, którzy traktują to jak wyzwanie i nie oszczędzają nikogo. Sama się o tym przekonałam  jakieś 15 lat temu gdy spędzałam Wielkanoc u rodziny w Elblągu. Wtedy zostały mi na głowę wylane 3 wiadra wody. Dobrze, że ten dzień przypadał jakoś  w kwietniu i pogoda dopisała. Nie wyobrażam  sobie gdyby mnie to spotkało przy bardziej chłodniejszej aurze.

Śmigus-dyngus

Tak wyglądał Śmigus – Dyngus w Szczecinie, Fot. PAP/Marcin Bielecki

Trzeba również zwrócić uwagę, że na tym zwyczaju korzystają  producenci różnych gadżetów. W sprzedaży można zleźć pistolety na wodę, pojemniki w kształcie pisanek, małe tryskawki i wiele innych.

śmigus-dyngus (1)

źródło : retury.filcomp.pl

W INNYCH KRAJACH 

Tak  samo jak Polska inne państwa Europy Środkowej praktykują ten zwyczaj. Na Morawach znany jest jako oblevacka lub szmigrust. Na Słowacji występuje pod nazwami oblevacka/kupacka. W XVI wieku tę tradycję od Słowian przejęli Węgrzy. Do dzisiaj w tym kraju damy są oblewane wodą  jak  kiedyś, ale też perfumami czy wodą kolońską.

Polewanie wodą  jest stosowane w Meksyku w Wielką Sobotę oraz w społecznościach dalekiego wschodu (songkran). Songkran wypada na wiosnę jednak nie ma   powiązania z okresem wielkanocnym.

Mam nadzieję, że macie przygotowane gadżety na jutro. Jeśli pogoda będzie tak cudowna jak dzisiaj to czeka Was  nie lada frajda śmigusowo – dyngusowa. Tylko pamiętajcie – z umiarem 🙂

keep-calm

Mokrego Dyngusa 🙂 

 

Reklamy

2 thoughts on “Śmigus – dyngus w Polsce i innych krajach

    • Travel and Smile pisze:

      U mnie w tym roku o dziwo dzieciaki nawet się polewały wodą. Pogoda była w miarę więc fajnie było zobaczyć ich uśmiechy na buzi. Zgadzam się jednak,że coraz rzadziej widać młode pokolenie. Cóż ? Rosną nam jednokomórkowcy 😉

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s